^ Wróć do góry strony

Najpiękniejsze Wsie Francji

Historia Plus Beaux Villages de France (Najpiękniejsze Wsie Francji) rozpoczęła się w 1981 roku. Za inicjatora przedsięwzięcia uważa się Charles’a Ceyrac, burmistrza Collonges-la-Rouge, który zainspirowany albumem Sélection du Reader’s Digest (francuski odpowiednik czasopisma Reader’s Digest), postanowił zachęcić innych do zjednoczenia energii i pasji dla ochrony oraz promocji wybitnych przykładów dziedzictwa kulturowego wsi francuskich. By w ten sposób, stworzyć podstawy do rozwoju turystyki i przedstawić alternatywę dla postępującego wyludnienia obszarów wiejskich. Inicjatywę Charles’a Ceyrac poparło wkrótce 66 burmistrzów.  Dnia 6 marca 1982 roku powstało Stowarzyszenie Najpiękniejszych Wsi Francji (stowarzyszenie użyteczności publicznej podejmujące inicjatywę na rzecz ratowania dziedzictwa kulturowego wsi).

Obecnie członkami związku jest 156 wiosek rozmieszczonych w 21 regionach i 69 departamentach. Związek stara się przy tym unikać honorowania działań, w wyniku których wsie zamieniają się w bezduszne muzea lub przeciwnie – rozproszone „parki tematyczne”. Ambicją Stowarzyszenia jest tworzeniem pomostu pomiędzy dziedzictwem kulturowym wsi, a wyzwaniami przyszłości, tak aby przywrócić życie na wsi.


Jakość, Wizerunek, Rozwój

Od momentu powstania stowarzyszenie "Les Plus Beaux Villages de France" oparło swoją strategię działania na trzech punktach:

 

Jakość - jest najważniejszym elementem koncepcji zaliczania wsi do grona najpiękniejszych miejscowości Francji.  Wskaźnik jakości można znaleźć zarówno w 30-elementowej tabeli kryteriów, na podstawie których dokonuje się oceny wsi ubiegających się o członkowstwo w Stowarzyszeniu oraz w Karcie Jakości (pobierz). Wpis do Karty Jakości, oznacza członkowstwo w Stowarzyszeniu oraz zobowiązuje wieś do kontynuowania działań na rzecz ochrony i zachowania dziedzictwa kulturowego. Kryterium jakości jest również obecne w procesie wymiany doświadczeń i gromadzone w tzw. Baza Danych Jakości.

Wizerunek - wspierany jest przez prestiż Stowarzyszenia, który opiera się na zrejestrowanym prawnie znaku towarowym (marce). Społeczna świadomość o wysokim prestiżu marki „najpiękniejszej wsi” jest budowana przez różnorodne strategie promocyjne: sprzedaż produktów regionalnych - by znaleźć się na przewodniku drogowym Michelin, na łamach przewodników turystycznych, w albumie i na płytach DVD publikowanych w Sélection du Reader’s Digest; uczestniczenie w ogólnokrajowych akcjach promocyjnych; rozwijanie kontaktów z mediami.  

Rozwój - jest ostatnim elementem strategii stworzenia sieci najpiękniejszych wsi Francji. Nastawienie na zrównoważony rozwój wsi opiera się w tym sensie na wspieraniu zaangażowania mieszkańców na rzecz gospodarki własnej lokalności, by włączali się w proces tworzenia nowych rodzajów usług – branży turystycznej. Zadanie aktywizacji sektora turystycznego, realizowane jest wspólnie z biurem turystycznym Come to Paris / Come to France. Polega na oferowaniu francuskim i zagranicznym turystom możliwości dokonywania krótkich przerw (ew. z noclegiem) na trasie do kurortów turystycznych i zachęcaniu drobnych przedsiębiorców – mieszkańców najpiękniejszych wsi, do podnoszenia standardu oferowanych przez nich usług.


Procedura wyboru wsi do grona “najpiękniejszych” odbywa się w 4 etapach:

 1. Ocena na podstawie wniosku wsi

Wniosek, przedkładany przez wieś lub przez miejscowość o wiejskiej strukturze (chodzi o jedną z form sołectw francuskich), musi zwierać gwarancję, że wieś (lub w rzadszych przypadkach osada) spełnia łącznie następujące kryteria:

Do wniosku, rada gminy może dołączyć dokumentację, którą uzna za pomocną. Po wpłynięciu wniosku wieś zostaje poinformowana o włączeniu bądź o decyzji odmownej. Stowarzyszenie nie ma w obowiązku informować wnioskujących o uzasadnieniu decyzji.

2. Wizytacja na miejscu

Po zatwierdzeniu (pozytywnym zaopiniowaniu) wniosku, delegacja Stowarzyszenia składa wizytę na wsi. Następuje to po uzgodnieniu daty przeprowadzenia oceny z wójtem/burmistrzem gminy.

Ocena jest przeprowadzana na podstawie listy 27 obiektywnych kryteriów, które pozwalają na zmierzenie wartości dziedzictwa kulturowego wsi, jej architektonicznych, urbanistycznych i środowiskowych walorów, jak również jakości inicjatyw samorządowych, nastawionych na zrównoważony rozwój, w zakresie zarządzania i promocji regionu (plany zagospodarowania przestrzennego, monitoring przepływu turystów, rozwój estetyki wsi).

Ocena dokonywana jest również na podstawie wywiadu z wójtem/burmistrzem (w towarzystwie osób jego wyboru). Następnie delegacja oceniająca przekazuje dokumentację oceny. Po wizycie wieś otrzymuje ilustrowany raport, przedstawiającym przebieg oceny.

3. Komitet Jakości (organ decyzyjny)

W skład Komitetu Jakości wchodzą wybrani członkowie Związku, a także ważne osobistości i eksperci. Komitet spotyka się dwa razy w roku. Ma pełną moc decyzyjną w zakresie działań, w związku z przyjęciem raportu z oceny wniosku (danej wsi), przedłożonym przez oddelegowanego przedstawiciela Związku.  

Komitet może podjąć następujące decyzje:

4. Karta Jakości

Wpisanie do Karty Jakości jest jednoznaczne z członkowstwem wsi w gronie najpiękniejszych wsi Francji. Wpisu dokonuje wójt/burmistrz, ewentualnie osoba odpowiedzialna za realizację danego projektu, oraz Prezes Stowarzyszenie.

Wpisu dokonuje się w najpóźniej 12 miesięcy od podjęcia decyzji przez Komitet Jakości. Wpis uprawnia do promocji miejscowości jako jednej z „Najpiękniejszej Wsi Francji”.

Karta Jakości wiąże się licznymi zobowiązaniami, nakładanej na nagrodzoną wieś, jak i Stowarzyszenie. Stowarzyszenie przyznaje wsi (i jej jednostkom, np. lokalnym biurom turystycznym, itp.) prawo do używania znaku towarowego, włącza do inicjatyw mających na celu dalsze podnoszenie jakości, wzmacnianie wizerunku, kontynuację rozwoju. Wieś, ze swej strony, zobowiązuje się (pod rygorem skreślenia z listy członków), do aktywnego udziału, zgodnie z zasadami określonymi przez Stowarzyszenie, w realizacji strategii rozwoju Stowarzyszenia, nie tylko w postaci wpłat członkowskich, ale także biorąc udział w jego pracach.

Wieś ma ponadto kontynuować wysiłki na rzecz poprawy ogólnej jakości (dziedzictwo kulturowe, atrakcyjność turystyczna, plan rozwoju itp.), korzystając przy tym z prestiżu członkowstwa w klubie Najpiękniejszych Wsi.

Chociaż kryteria selekcji są bardzo rygorystyczne (tylko 1 na 5 wniosków zostaje zaopiniowanych pozytywnie), to konieczne jest, aby zarówno pojedyncze wsie, jak i sieć najpiękniejszych wsi, były zainteresowane tym, by utrzymać w oczach opinii publicznej wizerunek wyjątkowego prestiżu, jaki wiąże się z członkostwem w Stowarzyszeniu Najpiękniejszych Wsi Francji.

Lista, wyznaczająca kryteria oceny jakości wsi (Karta Jakości), a zarazem stanowiąca rejestr najpiękniejszych wsi została wprowadzona w 1991 roku. Bazuje na katalogu kryteriów jakości opracowanym przez Komitet Jakości.  Ciało to posiada szerokie kompetencje. Łącznie z prawem do zakwestionowania członkowstwa danej wsi w Stowarzyszeniu.


Władze Stowarzyszenia

Oprócz organów decyzyjnych, takich jak zgromadzenie ogólne, Rada Dyrektorów i Komitet Jakości, utworzono także 3 komisje operacyjne, do których kompetencji należy piecza nad trzema elementami strategii działalności Stowarzyszenia Najpiękniejszych Wsi Francji. Każda z komisji operacyjnych jest kierowana przez członka Komitetu Jakości. Są nimi:

Każda Komisja spotyka się dwa razy w roku. W jej skład wchodzą nie tylko wybrani przedstawiciele wsi, ale także eksperci-przedstawiciele partnerów Związku (np.: reprezentanci Sélection du Reader’s Digest w Komisji Wizerunku).


Zespół

Zespół oceniający pracuje pod przewodnictwem Prezydenta. W jego skład wchodzi ponadto Menadżer Generalny, Menadżer Jakości, Menadżer ds. Komunikacji, Menadżer ds. Rozwoju i jeden sekretarz.


Administracja

Średni roczny budżet stowarzyszenia wynosi około 375 tysięcy euro. Z tej sumy pokrywane są koszty działalności stowarzyszenia, dofinansowane są również inicjatywy nastawione na poprawę jakości, świadomości (mieszkańców – inicjatywy promocyjne) i rozwoju. Dwie trzecie budżetu pochodzi z wpłat uiszczanych przez wsie, w wysokości na 3 euro na mieszkańca, reszta  - z dotacji rządowych, funduszy przekazywanych przez firmy partnerskie, przychodów ze sprzedaży produktów markowych.

 

Informacje na podstawie strony internetowej Stowarzyszenia Napiękniejszych Wsi Francji: http://www.les-plus-beaux-villages-de-france.org/fr .