^ Wróć do góry strony

Konferencje zespołu

Konferencja
„Dziedzictwo kulturowe wsi opolskiej– s
tan, ochrona i perspektywy”
13 maja 2010 r., Muzeum Wsi Opolskiej, Opole

Podsumowaniem dwuletniej pracy Zespołu była konferencja „Dziedzictwo kulturowe wsi opolskiej - stan, ochrona i perspektywy", która odbyła się w Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu- Bierkowicach w dniu 13 maja 2010r.

Dotychczasowy przebieg prac Zespołu, przyjętą metodykę oraz wstępne wyniki i wnioski zawarto w broszurze pt. Waloryzacja zabytkowego zasobu wsi opolskiej – cele, metody, praktyka, przygotowanej przez Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Opolu (obecnie NID, Oddział Terenowy w Opolu) przy współpracy z Wojewodą Opolskim. Podczas wystąpień zaproponowano rekomendacje dla służb, urzędów, samorządów i instytucji naukowych dotyczące możliwości podjęcia działań na rzecz zachowania wartości historycznych. Przedstawiono dotychczasowe doświadczenia wynikające zarówno z prowadzonych badań, jak również z przebiegu realizacji ich wyników, a także wskazano formy i obszary wspomagania ochrony dziedzictwa wsi. Za priorytetowe uznano dalsze rozpoznanie zasobu oraz nawiązanie ścisłej współpracy z przedstawicielami mieszkańców poszczególnych wsi w zakresie edukacji i rozwiązywania lokalnych problemów na zasadzie zrównoważonego rozwoju.

Przedstawiono następujące referaty:

- Zasób dziedzictwa kulturowego wsi opolskiej, stan i perspektywy zachowania. Możliwości działania jednostek samorządu terytorialnego oraz społeczności lokalnych na rzecz zachowania zasobów dziedzictwa kulturowego wsi opolskiej (Iwona Solisz, Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków);

- Program ochrony zabytków i wojewódzki plan zagospodarowania przestrzennego jako instrumenty ochrony dziedzictwa kulturowego (Janusz Wójcik, Dyrektor Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, Jacek Tabor, Departament Polityki Regionalnej i Przestrzennej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego);

- Park Kulturowy Opolszczyzna - idea czy możliwy projekt (Ryszard Wilczyński, Wojewoda Opolski);

- Architektura wsi opolskiej (Elżbieta Wijas - Grocholska, Muzeum Wsi Opolskiej);

- Wyróżniki krajobrazu i architektury wsi (dr Irena Niedźwiecka - Filipiak, Instytut Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu);

- Architektura krajobrazu w procesie odnowy wsi opolskiej (dr Zbigniew Kuriata,   Instytut Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu).


W konferencji udział wzięli m.in.: Barbara Klajmon, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Jacek Owczarek, dyrektor Śląskiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach, Lidia Klupsz z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków oraz Maria Burian i Agnieszka Sałyga - Rzońca z ROBiDZ w Opolu (obecnie NID OT w Opolu), przedstawiciele Uniwersytetów Przyrodniczych we Wrocławiu i Lublinie, członkowie opolskiego oddziału TOnZ-u, przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu, wójtowie i sołtysi wyróżnionych wsi, przedstawiciele radia i TVP.

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Seminarium i podróż studyjna
"Ochrona dziedzictwa kulturowego wsi - jej przejawy i uwarunkowania"

8-9 grudnia 2010 r., Głuchołazy

W dniach 8-9 grudnia 2010 r. w Ośrodku Formacyjno– Wypoczynkowym „Skowronek” w Głuchołazach odbyło się seminarium "Ochrona dziedzictwa kulturowego wsi - jej przejawy i uwarunkowania", przygotowane w ramach pracy Zespołu, we współpracy z  Zachodnią Okręgowa Izbą Urbanistów we Wrocławiu. Seminarium połączone było z objazdem studyjnym, obejmującym wsie: Jędrzychów, Mańkowice i Złotogłowice, a informacje dla uczestników na temat odwiedzanych wsi przygotowała Agnieszka – Sałyga – Rzońca z ROBiDZ w Opolu (obecnie Oddział Terenowy NID w Opolu), członek Zespołu.

Seminarium zorganizowano po to aby przeanalizować, jak w praktyce wygląda skuteczność ochrony wartości zabytkowych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, oraz skonfrontować pracę Zespołu z pracą urbanistów i architektów. Ochrona za pomocą zapisów w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jest jedną z czterech prawnych form ochrony zabytków.

Członkowie Zespołu przedstawili następujące referaty:

- Cenne elementy historyczne przestrzeni wiejskich na obszarze województwa opolskiego (Agnieszka Sałyga-Rzońca, ROBiDZ, obecnie NID OT w Opolu);

- Narzędzia ochrony dziedzictwa kulturowego wsi (Iwona Solisz, Wojewódzki Konserwator Zabytków);

- Ochrona przestrzeni wiejskiej - plan rozwoju miejscowości (dr Zbigniew Kuriata, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu);

- Ochrona krajobrazu wiejskiego - wyróżniki (dr hab. Irena Niedźwiecka- Filipiak, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu);

- Uwarunkowania ekonomiczne i prawne utrudniające ochronę dziedzictwa kulturowego wsi (inż. Marek Wiland, Zachodnia Okręgowa Izba Urbanistów z siedzibą we Wrocławiu);

Zaprezentowano również:

- Dobre praktyki - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin Korfantów oraz Lubrza (Maria Oleszczuk, architekt - urbanista).

- Opracowania dla wsi wykonane w PWSZ w Nysie, prezentowane przez jej pracowników.

Odbyło się również wręczenie przez Mariolę Szachowicz, Zastępcę Dyrektora Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego przedstawicielom poszczególnych sołectw, laureatów konkursu „Piękna wieś opolska” opracowań dla ich wsi, będących formą nagrody. Dokumentacje te w zakresie inwentaryzacji zasobów kulturowych wsi opracował Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego, zaś w zakresie koncepcji zagospodarowania przestrzeni wiejskich – Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie.

Dnia 9 grudnia odbyła się podróż studyjna po miejscowościach cechujących się wysokim zasobem dziedzictwa kulturowego. Uczestnicy podróży zobaczyli miejscowości: Mańkowice (g. Łambinowice), Złotogłowice (g. Nysa) oraz Jędrzychów (g. Nysa).

W seminarium i objeździe pod przewodnictwem Wojewody Opolskiego udział wzięli m.in.: przedstawiciele środowiska architektów i urbanistów, Urzędu Wojewódzkiego, Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, Urzędu Marszałkowskiego, samorządów, wyższych uczelni opolskich i wrocławskich, samorządowi konserwatorzy zabytków oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych, zajmujących się dziedzictwem kulturowym.

Seminarium i podróż studyjna zostały zorganizowane w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Konferencja "Wiejska przestrzeń - zagrożone dziedzictwo",
15 - 16 czerwca 2011 r., Kamień Śląsk

Na zamku w Kamieniu Śląskim odbyła się konferencja „Wiejska przestrzeń - zagrożone dziedzictwo" pod Patronatem Honorowym Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Przewodniczył jej Wojewoda Opolski Ryszard Wilczyński.

Konferencja „Wiejska przestrzeń - zagrożone dziedzictwo" rozpoczęła się 15 czerwca odczytaniem przez Wojewodę Opolskiego Ryszarda Wilczyńskiego listu Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego skierowanego do jej uczestników. Prezydent RP serdecznie pozdrowił organizatorów i uczestników konferencji oraz złożył im życzenia owocnej i twórczej wymiany myśli. List Prezydenta RP - TUTAJ.

W dwudniowej konferencji wzięli udział przedstawiciele środowisk naukowych, Narodowego Instytutu Dziedzictwa, izb architektonicznych i urbanistycznych, lokalni liderzy odnowy wsi, samorządowcy oraz wojewódzcy konserwatorzy zabytków.

Pierwszy dzień konferencji poświecony był wprowadzeniu do zagadnienia dziedzictwa kulturowego wsi. Uczestnicy wysłuchali szeregu wystąpień, w tym m. in.:
- Zapis dziedzictwa kulturowego wsi w kontekście zmian tożsamości miejsca w krajobrazie - prof. Zbigniew Myczkowski, Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej;
- Zasób dziedzictwa kulturowego wsi opolskiej i sposoby jego ochrony - Iwona Solisz, Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków;
- Odnowa wsi w Polsce - czy wykorzystana szansa na rewitalizację wiejskiej przestrzeni? - Ryszard Wilczyński, Wojewoda Opolski;
- Fragmentacja przestrzeni i krajobraz odłamków - nieuniknione przeznaczenie czy epizod w historii wiejskiego krajobrazu? - prof. Aleksander Böhm, Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej;
- Zmiany w wiejskim krajobrazie a uwarunkowania prawno-ekonomiczne - Marek Wiland, Przewodniczący Zachodniej Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą we Wrocławiu.

Następnie odbyła się podróż studyjna po miejscowościach:
- Jemielnica (wieś, która stara się o status pomnika historii),
- Balcarzowice (wieś będąca w epicentrum tornada - krajobraz wsi 3 lata po kataklizmie),
- Ośrodek Edukacji Ekologicznej przy siedzibie Nadleśnictwa Kędzierzyn w Starej Kuźni.

Drugi dzień konferencji uświetniła wizyta Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Olgierda Dziekońskiego. Minister Dziekoński wygłosił referat pt. Bogactwo w różnorodności - zarządzanie przestrzenią wiejską.
Po tym wystąpieniu rozpoczęła się Dyskusja panelowa: Jaka polityka przestrzenna i działania na rzecz ochrony krajobrazu wiejskiego?, w której wzięli udział:
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Olgierd Dziekoński, Wojewoda Opolski Ryszard Wilczyński, prof. Andrzej Drabiński z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, prof. Aleksander Böhm z Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej, Przewodniczący Zachodniej Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą we Wrocławiu Marek Wiland, Dyrektor Departamentu Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Janusz Wójcik, ks. prof. Stanisław Rabiej z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, dr hab. Irena Niedźwiecka-Filipiak z Instytutu Architektury Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz pozostali uczestnicy konferencji.
Po spotkaniu z dziennikarzami na konferencji prasowej odbyła się kolejna część konferencji pod hasłem Dziedzictwo kulturowe wsi w regionach.
Całość zakończyła kolejna podróż studyjna, tym razem uczestnicy odwiedzili:
Górę Św. Anny (komponowany krajobraz kulturowo-przyrodniczy - Pomnik Historii - połączenie walorów przyrodniczych z elementami kulturowymi, tworzącymi całość niezwykle ważną dla Śląska Opolskiego ze względów historycznych i religijnych) i Krasiejów (jedna z najstarszych miejscowości gminy Ozimek, z aktywnie działającym Stowarzyszeniem Miłośników Krasiejowa, której funkcjonowanie w ostatnich latach zdeterminowane jest odkryciem szczątków najstarszego dinozaura - Silesaura).

Główne cele konferencji to:
• przedstawienie problemów związanych ze stanem i perspektywą zachowania zasobów dziedzictwa kulturowego wsi,
• określenie metod partycypacji społecznej w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego wsi,
• wymiana doświadczeń w temacie zachowania dziedzictwa kulturowego pomiędzy regionami w skali ogólnopolskiej i europejskiej (udział Europejskiego Stowarzyszenia Rozwoju i Obszarów Wiejskich i Odnowy Wsi ARGE),
• podniesienie wiedzy i świadomości uczestników nt. wsi jako istotnego elementu dziedzictwa kulturowego,
• diagnoza i ocena zachowania zasobu dziedzictwa wsi w skali ogólnokrajowej, w tym uświadomienie zagrożeń dla stanu zachowania zasobu dziedzictwa kulturowego wsi ,
• zapoznanie uczestników z programem odnowy wsi,
• zapoznanie z zasobem dziedzictwa kulturowego wsi opolskiej uczestników konferencji,
• zapoznanie z lokalnym krajobrazem i regionalnym stylem architektury wsi opolskiej,
• prezentacja i popularyzacja materialnego dziedzictwa kulturowego wsi opolskiej.

Program konferencji (TUTAJ)

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

„Warsztaty poświęcone zachowaniu dziedzictwa kulturowego wsi opolskiej o szczególnych walorach zabytkowych”  23-24 października 2012 r. Paczków

 

W dniach 23-24 października 2012 r. w Paczkowie odbyły się warsztaty poświęcone zachowaniu dziedzictwa Warsztaty w Paczkowiekulturowego wsi opolskiej o szczególnych walorach zabytkowych, przygotowane w ramach pracy Zespołu Wojewody Opolskiego ds. zachowania dziedzictwa kulturowego wsi, którego ideą jest m.in. utworzenie sieci najpiękniejszych wsi Opolszczyzny, na wzór francuskich „Le Plus Beaux Villages de France” (Najpiękniejsze Wsie Francji).   W warsztatach wzięli udział przedstawiciele: Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Opolu, Narodowego Instytutu Dziedzictwa – Oddział terenowy w Opolu, Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Muzeum Wsi Opolskiej oraz 13 miejscowości, które w przekonaniu członków zespołu posiadają największy potencjał zabytkowy oraz społeczny do zaangażowania się w budowanie sieci najcenniejszych wsi województwa opolskiego: Chrzelice, Grobniki, Klisino, Kórnica, Kujawy, Lewin Brzeski, Paczków, Pokój, Nysa, Skorogoszcz, Stare Siołkowice, Stary Paczków, Złotogłowice. Stary Paczków jest pierwszą z ww. miejscowości, którą Zespół chciałby zaangażować do utworzenia sieci najpiękniejszych wsi. Posiada on bogatą historię, sięgającą okresu średniowiecza, układ przestrzenny wsi nie uległ zmianie, a jego elementy stanowią harmonijną całość.

Warsztaty w PaczkowiePodczas pierwszego dnia warsztatów w Muzeum Gazownictwa w Paczkowie, przedstawiono referaty poświęcone wprowadzeniu do tematu:

-        Dziedzictwo kulturowe wsi opolskiej. Formy ochrony prawnej, wyniki pracy Zespołu ds. zachowania dziedzictwa kulturowego wsi (Iwona Solisz, Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków)

-        Wprowadzenie do warsztatów: omówienie problematyki, prezentacja przykładów dobrych praktyk (Agnieszka Sałyga – Rzońca, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Oddział Terenowy w Opolu oraz dr hab. inż. arch. Irena Niedźwiecka – Filipiak, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu).

Uczestnicy po zapoznaniu się z możliwościami ochrony zasobów oraz wykorzystania wartości kulturowych wsi do promowania i rozwijania miejscowości, aktywnie wzięli udział w dyskusji dotyczącej dobrych i złych przykładów przemian wiejskich wnętrz krajobrazowych.Warsztaty w Paczkowie

Drugiego dnia odbyły się warsztaty terenowe w Starym Paczkowie mające na celu wyrobienie w uczestnikach umiejętności rozpoznawania wartości zabytkowych zabudowy wiejskiej oraz definiowania potencjalnych zagrożeń dla tej substancji. Uczestnicy warsztatów podzieleni zostali na cztery grupy, z których każda miała za zadanie przeanalizować zabudowę i otoczenie Starego Paczkowa ze szczególnym uwzględnieniem: regularności pierzei, proporcji zabudowy, kolorystyki i detali architektonicznych budynków, przebudów, nowych budynków, elementów małej architektury, zieleni oraz nawierzchni.

Podsumowaniem warsztatów było omówienie przeanalizowanej problematyki dotyczącej zasobów wiejskich Starego Paczkowa oraz wskazanie dalszych działań dla wybranych wsi. (więcej zdjęć w galerii)